İnönü Üniversitesi Ziraat ve Mühendislik fakülteleri, Malatya kayısısını her yıl milyonlarca lira zarara uğratan zirai don felaketine karşı devrim niteliğinde bir erken uyarı sistemi geliştirdi.

Üretici Önlemini Zamanında Alacak

Malatya ekonomisinin, çiftçisinin ve ihracatçısının her yıl mart ve nisan aylarında adeta kabusu haline gelen, tek bir gecede tüm kentin yıllık emeğini ve rekoltesini yok edebilen zirai don felaketine karşı bilim dünyasından devrim niteliğinde teknolojik bir çözüm geldi. İnönü Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile Bilgisayar Mühendisliği Yapay Zeka Anabilim Dalı öğretim üyeleri ve öğrencilerinin 3 yıldır üzerinde çalıştığı, TÜBİTAK destekli “Akıllı Mikroklima Ağları ile Don Erken Uyarı Sistemi” projesinde saha testleri başarıyla tamamlanarak sistem seri kullanıma hazır hale getirildi.

Tarım teknolojilerinde çığır açacak olan bu sistem, bahçelerdeki ani sıcaklık düşüşlerini ve don riskini sıradan meteoroloji tahminleri gibi değil, yapay zeka algoritmalarıyla analiz ederek üreticilerin cep telefonlarına koordinat bazlı ve anlık olarak bildirecek.

Akıllı Erken Uyarı Sisteminin Avantajları

Üniversite senatosunda basına tanıtılan ve tamamen yerli imkanlarla üretilen don önleme sisteminin sahada sağladığı teknolojik üstünlükler ve çalışma prensipleri şu şekilde detaylandırıldı:

• Bahçelere yerleştirilen kablosuz, güneş enerjili mikro istasyonlar sayesinde toprak, yaprak ve hava sıcaklığını, nem oranını anlık ölçerek don riskini tam 48 saat önceden noktasal (parsel bazlı) olarak tespit edebilmesi,

• Hava akımları, rüzgar yönü ve bulutluluk oranına göre dona karşı o bahçede uygulanabilecek en etkili ve en az maliyetli koruma yöntemini (lastik yakma, sisleme, rüzgar perdesi vb.) yapay zeka algoritmasıyla çiftçiye önermesi,

• Büyük bahçelerde kurulu olan otomatik fıskiye, sisleme ve yapay ısıtma fanı sistemlerini, don sıcaklığı kritik eşiğe geldiği an insan müdahalesine gerek kalmaksızın uzaktan internet (IoT) üzerinden otomatik olarak devreye sokabilmesi.

Pilot Bölgelerde Tam Not Aldı

Geçtiğimiz kış ve erken bahar aylarında don olaylarının en yoğun yaşandığı Akçadağ, Darende ve Battalgazi ilçelerindeki pilot kayısı bahçelerine kurulan 50 farklı istasyonda yapılan gizli testlerde, yapay zekanın donun başlayacağı saati, etki süresini ve hava derecesini yüzde 98.4’lük bir doğruluk oranıyla dakikası dakikasına tahmin ettiği raporlandı.

Proje koordinatörü profesörler, önümüzdeki hasat sezonunun ardından Malatya Valiliği, Büyükşehir Belediyesi ve Kayısı Üretici Birlikleri ile imzalanacak ortak protokol çerçevesinde, sistemin tüm kent geneline yayılacağını ve her muhtarlığa bir ana istasyon kurularak Malatya genelindeki tüm çiftçilerin kullanımına tamamen ücretsiz bir mobil uygulamayla açılacağını müjdelediler.

Bu yazı ve görseller yapay zeka tarafından hazırlanmıştır.