Malatya tarımının en verimli arazilerine ev sahipliği yapan Yazıhan Ovası’nda, tarımsal sulama kooperatifleri ile Fırat Kalkınma Ajansı ortaklığında devrim niteliğinde bir yenilenebilir enerji projesi başlatıldı. Ova geneline kurulacak Güneş Enerjisi Santralleri (GES) sayesinde, binlerce çiftçinin en büyük gider kalemi olan elektrikli sulama faturası maliyeti tamamen ortadan kalkacak.

Tarımda Yüksek Enerji Maliyetlerine Teknolojik Çözüm

Yazıhan Ovası Sulama Kooperatifi Birliği tarafından hazırlanan ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından da onaylanan “Güneşten Tarlaya Akıllı Enerji Projesi” kapsamında ilk panellerin montajı bugün düzenlenen geniş katılımlı bir törenle başladı. Son yıllarda yeraltı sularının çekilmesi, kuraklık riskleri ve elektrik fiyatlarındaki küresel dalgalanmalar nedeniyle tarlasını sulamakta zorlanan ve yüksek faturalar altında üretim yapamaz hale gelen Malatyalı üreticiler için bu proje adeta bir kurtuluş reçetesi olacak.

Proje kapsamında tarıma elverişsiz, kayalık marjinal araziler üzerine kurulacak olan toplam 15 Megavat (MW) kapasiteli temiz enerji santralleri, ovadaki derin sondaj kuyularının ve büyük sulama pompalarının ihtiyaç duyduğu tüm elektriği doğrudan güneş panellerinden karşılayacak. Böylece çiftçinin hasat sonunda kazandığı paranın büyük kısmını elektrik şirketlerine ödediği o karanlık dönem tamamen geride kalacak; tarımsal üretimde sürdürülebilirlik garanti altına alınacak.

Akıllı Sulama ve Otomasyon Entegrasyonu

Yazıhan’da hayata geçirilen GES projesinin en dikkat çekici ve teknolojik yönü, üretilen elektriğin sadece pompalara verilmesiyle sınırlı kalmayıp, tarlalara döşenecek olan yapay zeka destekli akıllı damla sulama otomasyon sistemlerine bağlanacak olmasıdır. İnönü Üniversitesi Ziraat Fakültesi mühendislerinin desteğiyle tarlaların altına yerleştirilen kablosuz toprak nem ve sıcaklık sensörlerinden gelen anlık verilere göre çalışan akıllı vanalar, güneş enerjisinin en yüksek olduğu öğle saatlerinde derin kuyulardan suyu çekerek ana havuzlarda depolayacak.

Yapay zeka, buharlaşmanın en az olduğu gece ve sabaha karşı saatlerinde vanaları otomatik olarak açarak tarlaları ihtiyaç duyulan miktarda sulayacak. Bu muazzam teknolojik entegrasyon sayesinde hem yeraltı su kaynaklarında %40 oranında net tasarruf sağlanacak hem de güneşten elde edilen elektrik maksimum verimlilikle kullanılarak israfın önüne geçilecek. Üretici arkasına yaslanıp sadece mahsulünün büyümesini izleyecek.

Fazla Elektrik Şebekeye Satılarak Kooperatife Gelir Olacak

Projenin finansal sürdürülebilirliğini ve yerel kalkınma gücünü garanti altına alan en kritik detay ise, sulama sezonu dışındaki sonbahar ve kış aylarında santrallerde üretilmeye devam edecek olan elektriğin durumudur. Sulama kooperatifleri, tarımsal faaliyetlerin ve sulama ihtiyacının olmadığı dönemlerde üretilen fazla elektriği lisanssız elektrik üretim yönetmeliği çerçevesinde doğrudan AKSA elektrik şebekesine satacak.

Bu satıştan elde edilecek milyonlarca liralık ek gelir, tamamen yasal bir çerçevede sulama kanallarının modernizasyonu, yeni sondaj kuyularının açılması ve Yazıhanlı çiftçilere ücretsiz gübre, organik ilaç ve yerli ata tohumu desteği sağlanması amacıyla kurulan kooperatif fonunda toplanacak. Proje, kendi kendini finanse eden ve çiftçisine sürekli kaynak sağlayan yapısıyla tüm Türkiye’deki tarım birliklerine örnek bir model olarak gösteriliyor.

Bu yazı ve görseller yapay zeka tarafından hazırlanmıştır.