Malatya, dünya teknoloji devleriyle yarışmaya devam ediyor. İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi laboratuvarlarında tamamen yerli imkanlarla geliştirilen ve tarımsal ilaçlamada sıfır atık prensibiyle çalışan “Yapay Zeka Destekli Otonom Sürü Drone Yazılımı”, Amerikan Patent ve Marka Ofisi (USPTO) tarafından resmen tescillendi. Bu tarihi başarı, Malatya’yı tarım teknolojileri (AgroTech) ihracatında küresel bir aktör haline getiriyor.

19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı coşkusunu yaşadığımız bugün, Malatya’nın genç mühendislerinden ve akademisyenlerinden göğsümüzü kabartan uluslararası bir haber geldi. İnönü Üniversitesi bünyesinde yaklaşık 3 yıldır gizlilikle yürütülen “Akıllı Tarım ve Havacılık Teknolojileri” projesi, Silikon Vadisi’nin tekelini kırarak Amerika Birleşik Devletleri’nden en prestijli teknoloji ve buluş patentini (US Patent) almayı başardı.

Yapay Zeka ve Görüntü İşleme ile “Nokta Atışı” İlaçlama

Geleneksel tarımda, özellikle kayısı gibi büyük meyve bahçelerinde traktörle yapılan ilaçlamalar hem ciddi bir kimyasal israfına yol açıyor hem de toprağı zehirliyordu. İnönü Üniversitesi Bilgisayar ve Ziraat Mühendisliği fakültelerinin ortaklaşa geliştirdiği bu yeni yazılım ise droneları uçan birer “tarım doktoruna” dönüştürüyor.

Sistemin çalışma prensibi yüksek çözünürlüklü multispektral kameralara ve anlık görüntü işleme (computer vision) teknolojisine dayanıyor. Otonom drone, bahçenin üzerinde uçarken ağaçların yapraklarını saniyeler içinde tarıyor, sadece mantar hastalığı veya zararlı böcek barındıran hastalıklı dalları yapay zeka ile tespit ediyor. Drone, ilacı tüm ağaca boca etmek yerine sadece hastalıklı bölgeye “nokta atışı” püskürterek görevini tamamlıyor.

Silikon Vadisi’nin Dikkatini Çeken “Sürü Zekası” (Swarm Intelligence)

Projeye ABD’den patent getiren ve küresel teknoloji firmalarının dikkatini çeken asıl devrim ise yazılımın sahip olduğu “Sürü Zekası” (Swarm Intelligence) algoritması.

Devasa büyüklükteki Malatya kayısı ovalarını tek bir drone ile ilaçlamak günlerce sürebiliyor. Geliştirilen bu yerli yazılım sayesinde, 10 ila 20 arasındaki zirai drone tek bir pilot bilgisayarından yönetilerek aynı anda havaya kalkıyor. Dronelar havada birbirleriyle sürekli iletişim kurarak (M2M iletişimi) bahçeyi kendi aralarında parselliyorlar. Eğer bir drone’un şarjı veya ilaç tankı biterse, sistem bunu anında algılıyor ve o drone şarj istasyonuna dönerken, sürüdeki yedek bir drone görevi tam olarak kalınan koordinattan milimetrik sapma olmadan devralıyor.

Çiftçiye %50 Tasarruf, Doğaya Sıfır Zarar

Üniversite senatosunda projeyi tanıtan akademisyenler, bu yazılımın sahadaki testlerinin Akçadağ ve Darende’deki pilot kayısı bahçelerinde başarıyla tamamlandığını belirttiler. Elde edilen saha verilerine göre, akıllı sürü dronelar sayesinde çiftçilerin en büyük gider kalemi olan zirai ilaç ve gübre kullanımında net %50 oranında tasarruf sağlandı.

Bununla birlikte, traktör kullanımının azalmasıyla yakıt maliyetleri düşerken, toprağa ve yeraltı sularına karışan kimyasal zehir miktarı da sıfıra yaklaştı. Ayrıca çiftçilerin ilacı soluma zorunluluğu ortadan kalktığı için mesleki zehirlenme ve solunum yolu hastalıkları riskleri tamamen tarihe karışmış oldu.

Üniversite-Sanayi İşbirliği: Teknokent’te Seri Üretim Başlıyor

Amerikan Patent Ofisi’nden gelen resmi onay yazısının ardından, küresel yatırım fonları ve Avrupa merkezli dev tarım şirketleri yazılımın lisans haklarını satın almak için İnönü Üniversitesi Teknokent yönetimiyle temasa geçti. Ancak üniversite yönetimi ve proje ekibi, bu stratejik teknolojinin mülkiyet haklarının tamamen Türkiye’de kalması yönünde tarihi bir karar aldı.

Alınan karara göre, bu çığır açan yazılımın entegre edileceği otonom zirai droneların elektronik kart ve donanım üretimleri doğrudan Malatya 1. Organize Sanayi Bölgesi’nde (OSB) kurulacak yeni bir fabrikada gerçekleştirilecek. Kurulacak olan bu ileri teknoloji üretim bandı sayesinde, Malatya’dan sadece Amerika ve Avrupa’ya değil, tüm dünyaya “Akıllı Tarım Droneları” ihraç edilecek ve yüzlerce Malatyalı mühendis ile teknisyene yeni nesil istihdam sağlanacak.

Bu yazı ve görseller yapay zeka tarafından hazırlanmıştır.