Mayıs ayının gelmesiyle birlikte Malatya tezgahlarını süsleyen ve halk arasında ‘firik’ olarak bilinen yeşil kayısı çağlası, yüksek lif ve C vitamini içeriğiyle bağışıklığı güçlendiriyor. Ancak uzman diyetisyenler, mide asidini dengelemek ve sindirim sorunları yaşamamak adına çağlanın tuzlanarak aşırı tüketilmesinden kaçınılması ve günde bir avucu geçmemesi gerektiği konusunda uyarılarda bulundu.

Malatya’da bahar aylarının en büyük müjdecisi olan, manav tezgahlarından semt pazarlarına kadar her yeri yeşilin en taze tonuyla süsleyen kayısı çağlası (firik), tezgahlardaki yerini aldı. Hem mayhoş tadı hem de kıtır kıtır dokusuyla 7’den 70’e tüm Malatyalıların vazgeçilmez atıştırmalığı olan firik, damak çatlatmasının yanı sıra insan bedeni için de muazzam bir şifa kaynağı. Ancak kentteki hastanelerde ve sağlık merkezlerinde görev yapan uzman diyetisyenler, bu lezzetli bahar meyvesinin yanlış ve aşırı tüketiminin ciddi sindirim ve tansiyon sorunlarına yol açabileceği konusunda vatandaşları uyarıyor.

Baharın Habercisi: Tam Bir C Vitamini ve Lif Deposu

Uzman klinik diyetisyenler, çağlanın henüz olgunlaşmamış, çekirdeği sertleşmemiş bir meyve olması nedeniyle yüksek oranda su, lif, C vitamini ve antioksidan barındırdığına dikkat çekiyor. Kış mevsiminin ardından yorulan bağışıklık sistemini onarmada firiğin adeta doğal bir ilaç görevi gördüğünü belirten uzmanlar, “Çağla, içerdiği magnezyum ve potasyum sayesinde kalp damar sağlığını korur, metabolizmayı ciddi oranda hızlandırır ve yüksek lif yapısıyla bağırsak tembelliğini ortadan kaldırır. Özellikle bahar yorgunluğu hissedenler için enerji verici ve canlandırıcı bir ara öğün alternatifidir” açıklamalarında bulundular.

Lezzet Tuzağı: Tuza Banarak Yemek Tansiyonu Fırlatıyor

Malatya kültüründe firiğin en yaygın tüketim şekli olan “tuza banarak yeme” alışkanlığı ise uzmanların en çok dikkat çektiği tehlikelerden biri. Ekşi ve mayhoş tadı kırmak için aşırı miktarda tuz kullanıldığını belirten kardiyoloji ve beslenme uzmanları, bu durumun meyvenin tüm masumiyetini ortadan kaldırdığını vurguluyor.

Uzmanlar, “Çağlayı tuza bulayarak tüketmek, günlük alınması gereken sodyum miktarının çok üzerine çıkılmasına neden oluyor. Bu durum vücutta hızlıca ödem tutulmasına, böbreklere aşırı yük binmesine ve özellikle orta yaş üstü vatandaşlarda ani tansiyon yükselmelerine (hipertansiyon) yol açıyor. Çağlanın tüm faydasını almak istiyorsak, mümkün olduğunca tuzsuz veya sadece çok hafif bir kaya tuzu serpilerek tüketilmesine özen göstermeliyiz” şeklinde net uyarılarda bulundular.

Mide Krampları ve Şişkinliğe Karşı “Bir Avuç” Kuralı

Firiğin içerdiği yüksek meyve asidi ve yoğun lif dokusu, porsiyon kontrolü yapılmadığında sindirim sistemini ciddi şekilde zorlayabiliyor. Günlük tüketim miktarının aşılmasının gastrit, reflü, mide yanması, aşırı gaz birikimi ve ishale neden olabileceğini belirten diyetisyenler, ideal porsiyonun altını çizdi.

“Televizyon karşısında veya sohbet esnasında farkında olmadan kilolarca çağla tüketilebiliyor. Sağlıklı bir yetişkin için günlük ideal çağla tüketimi maksimum bir küçük kase veya ‘bir avuç’ (yaklaşık 10-15 adet) olmalıdır. Özellikle çocuklarda aşırı firik tüketimi, gece başlayan şiddetli karın ağrılarına ve mide kramplarına yol açabilir. Ebeveynlerin çocukların tüketim miktarını mutlaka sınırlandırması gerekmektedir.”

Diyet Yapanlar İçin Mucizevi Bir Alternatif

Kalorisi oldukça düşük (100 gramında ortalama 40-45 kalori) ve glisemik indeksi düşük bir meyve olan çağlanın, kilo vermek isteyenler için de mükemmel bir diyet ara öğünü olduğu belirtildi. Diyetisyenler, firiğin kan şekerini aniden yükseltmediği için uzun süre tokluk hissi verdiğini; sade olarak tüketemeyen vatandaşların çağlayı ince ince doğrayarak yeşil salataların içine ekleyebileceğini veya yoğurt ile karıştırarak sağlıklı ve mayhoş bir detoks ara öğünü oluşturabileceğini tavsiye ettiler.

Bu yazı ve görseller yapay zeka tarafından hazırlanmıştır.